Najlepsze kryminały ostatnich 25 lat według widzów

Ponad miliard dolarów w kinach. Siedemdziesiąt głosów zapasu. I zwycięzca, który z czterech nominacji do Oscara nie zamienił na statuetkę żadnej. Wszystko to w jednej dziesiątce kryminałów. Ranking powstał na podstawie bazy smdb według stanu na 31 października 2026 roku. Liczyły się filmy z gatunku Kryminał z premierą od 1 stycznia 2001 roku i co najmniej 4000 głosów widzów, uszeregowane według średniej oceny. Tytuły oznaczone też jako akcja lub przygodowe odrzuciliśmy, bo inaczej prowadziłby Mroczny Rycerz z oceną 8,52. Warunki spełniły 64 filmy.

10. Rzeka tajemnic (2003)

Margines był minimalny. Rzeka tajemnic ma ocenę 7,74 przy 6927 głosach, a jedenasty Wolny strzelec traci do niej cztery setne punktu. Film Clinta Eastwooda powstał na podstawie powieści Dennisa Lehane'a, a sam reżyser figuruje w napisach również jako autor muzyki. W 2004 roku Akademia dała mu sześć nominacji. Wygrali aktorzy: Sean Penn jako Jimmy Markum i Tim Robbins jako Dave Boyle. Grają tu też Kevin Bacon i Laurence Fishburne. Tego samego wieczoru z pustymi rękami wyszedł późniejszy zwycięzca naszego rankingu.

9. Na noże (2019)

Najmłodszy film zestawienia, premiera w listopadzie 2019 roku. Rian Johnson sam napisał i wyreżyserował Na noże, a Benoita Blanca zagrał Daniel Craig. Obok niego występują Chris Evans i Ana de Armas. Według Box Office Mojo film zarobił na świecie 312,9 mln dolarów, przy budżecie 40 mln (dane smdb). Od Akademii dostał tylko jedną nominację, za scenariusz oryginalny. Widzowie oceniają go na 7,84. Blanc wrócił jeszcze dwa razy, w filmach Glass Onion (2022) i Żywy czy martwy (2025). Żadna kontynuacja nie dorównała oryginałowi, w smdb mają 7,05 i 7,21.

8. To nie jest kraj dla starych ludzi (2007)

Gdyby liczyć Oscary, ten tytuł byłby na szczycie. To nie jest kraj dla starych ludzi braci Joela i Ethana Coenów zdobył cztery statuetki z ośmiu nominacji, w tym za najlepszy film i reżyserię. Javier Bardem wygrał za rolę płatnego zabójcy Antona Chigurha. Widzowie dali mu 7,95. Podstawą scenariusza była powieść Cormaca McCarthy'ego, a na ekranie Tommy Lee Jones gra Eda Toma Bella, a Josh Brolin Llewelyna Mossa. Box Office Mojo podaje 171,6 mln dolarów wpływów na świecie. Zdjęcia robił Roger Deakins. Zapamiętajcie to nazwisko.

7. Złap mnie, jeśli potrafisz (2002)

Oszust Frank Abagnale Jr. to pierwsza z dwóch ról Leonarda DiCaprio w tej dziesiątce. U Stevena Spielberga partneruje mu Tom Hanks jako Carl Hanratty. Złap mnie, jeśli potrafisz ma ocenę 7,98 z 16 133 głosów. Oscarowo skończyło się na dwóch nominacjach w 2003 roku: dla Christophera Walkena, który zagrał Franka Abagnale'a seniora, oraz dla kompozytora Johna Williamsa. Żadna nie przyniosła statuetki. Kasowo było znacznie lepiej, bo przy budżecie 52 mln dolarów film zarobił 352,1 mln (Box Office Mojo). Spielberg i Hanks pracowali razem już wcześniej przy filmie Szeregowiec Ryan, później choćby przy filmach Terminal i Most szpiegów.

6. Wilk z Wall Street (2013)

Druga rola DiCaprio, tym razem u Martina Scorsese: makler Jordan Belfort w Wilku z Wall Street. Ocena 8,03 przy 24 694 głosach. Film trwa 180 minut i jest najdłuższy w zestawieniu. Miał pięć nominacji do Oscara, w tym za najlepszy film i dla Jonaha Hilla, ale nie wygrał nic. Najciekawsze jest to, komu DiCaprio przegrał w 2014 roku w kategorii najlepszego aktora pierwszoplanowego. Statuetkę odebrał Matthew McConaughey, który w Wilku z Wall Street gra Marka Hannę. W obsadzie jest także Margot Robbie. Dalej o kolejności decydują setne części punktu. Piąte i trzecie miejsce dzieli mniej niż 0,04.

5. Zagadka zbrodni (2003)

To jest film z zapasem 70 głosów. Zagadka zbrodni ma ich 4070, najmniej w dziesiątce, i średnią 8,06. Na Słowacji znana jest jako Spomienky na vraždu, w Czechach jako Pečeť vraha. Bong Joon Ho opowiada o serii morderstw w południowokoreańskim Hwaseong z lat 1986-1991. Detektywa Park Doo-mana gra Song Kang-ho, a jego kolegę Seo Tae-yoona Kim Sang-kyung. W chwili premiery sprawca wciąż był nieznany. Klimat tego śledztwa dobrze oddaje oficjalny zwiastun.

Przełom nastąpił dopiero w 2019 roku. Policja wskazała sprawcę dzięki badaniu DNA, a Lee Chun-jae przyznał się do 14 zabójstw. Sprawy były już przedawnione, więc nie mógł zostać za nie oskarżony.

4. Trzy billboardy za Ebbing, Missouri (2017)

Martin McDonagh zaczął od nagrody za najlepszy scenariusz na festiwalu w Wenecji w 2017 roku. Kilka miesięcy później Trzy billboardy za Ebbing, Missouri przyniosły Oscary Frances McDormand za rolę Mildred Hayes i Samowi Rockwellowi za drugoplanową rolę Jasona Dixona. Ocena 8,07 z 10 356 głosów. Według Box Office Mojo film zarobił 162,7 mln dolarów, ponad dziesięć razy więcej niż budżet 15 mln podawany przez smdb. Z ósmym miejscem łączą ten film dwa nazwiska: Woody Harrelson, który gra tu Billa Willoughby'ego, i kompozytor Carter Burwell, autor muzyki do obu filmów.

3. Labirynt (2013)

Obiecane nazwisko wraca. Roger Deakins zrobił zdjęcia także do Labiryntu Denisa Villeneuve i to właśnie on przyniósł filmowi jedyną nominację do Oscara. W 2014 roku nie wygrał. Dla Villeneuve to szczyt. Żaden jego film nie ma w smdb wyższej oceny, tuż za nim jest Pogorzelisko (8,09), a Diuna ma 7,78. Przy budżecie 46 mln dolarów Labirynt zarobił 122,1 mln (Box Office Mojo). Hugh Jackman gra Kellera Dovera, Jake Gyllenhaal detektywa Lokiego, a w obsadzie jest też Viola Davis. Film trwa 153 minuty, drugi wynik w zestawieniu. Ocena 8,10 z 12 221 głosów oznacza, że do srebra brakuje mu niecałych czterech setnych.

2. Joker (2019)

Oto miliard ze wstępu. Według Box Office Mojo Joker zarobił na świecie 1,079 mld dolarów przy budżecie 55 mln. Ma też najwięcej głosów w dziesiątce, 26 522, i średnią 8,14. We wrześniu 2019 roku film Todda Phillipsa zdobył Złotego Lwa w Wenecji. Z 11 nominacji do Oscara zamienił na statuetki dwie. Jedną odebrał Joaquin Phoenix za rolę Arthura Flecka, drugą kompozytorka Hildur Guðnadóttir. Murraya Franklina gra Robert De Niro. Kontynuacja Joker: Folie à Deux z 2024 roku została przyjęta zupełnie inaczej i ma w smdb tylko 5,43. Oryginałowi do pierwszego miejsca brakuje 0,29 punktu. To największa różnica między sąsiednimi pozycjami w całym rankingu.

1. Miasto Boga (2002)

Ocena 8,43 z 7673 głosów. Żaden inny z 64 filmów nie przekroczył nawet 8,2. Miasto Boga nakręcił Fernando Meirelles razem ze współreżyserką Kátią Lund, na podstawie powieści Paula Linsa z 1997 roku. Większość ról zagrali amatorzy: dzieci i młodzi ludzie z faweli Rio de Janeiro, część z grupy teatralnej Nós do Morro. Przed zdjęciami przeszli warsztaty aktorskie. Buscapé to rola Alexandre Rodriguesa. Historia zaczyna się w latach 60. od trójki młodych złodziei, nazywanej w filmie Tender Trio. Jedną scenę z nimi dystrybutor Miramax udostępnił na YouTube.

W kinach film zarobił według Box Office Mojo 30,7 mln dolarów, mniej więcej 35 razy mniej niż Joker. W 2004 roku miał cztery nominacje do Oscara (reżyseria, scenariusz adaptowany, zdjęcia i montaż) i nie dostał żadnej statuetki. Tej samej nocy dwie odebrała Rzeka tajemnic z dziesiątego miejsca. Tuż za dziesiątką są Wolny strzelec i Dżentelmeni Guya Ritchiego z 2020 roku, oba z oceną 7,70. Dżentelmeni zajmują 12. miejsce i są najwyżej ocenianym kryminałem tej dekady.