Kto zabił? Osiem najlepszych filmów whodunit według widzów

Ktoś nie żyje. Drzwi są zamknięte, a każdy z obecnych miał powód. Na tym prostym układzie od stu lat opiera się whodunit, czyli kryminał w stylu „kto zabił”, w którym widz dostaje te same tropy co detektyw. Który taki film widzowie cenią najwyżej? Wielbiciele Agathy Christie mogą się zdziwić. Metoda: z filmów, które baza TMDB (korzysta z niej też smdb) oznacza tagiem whodunit lub murder mystery, zostawiliśmy tylko te, w których mordercy szuka się w zamkniętym kręgu podejrzanych. Thrillery psychologiczne i noir z tym samym tagiem, jak Wyspa tajemnic czy Chinatown, odpadły. Warunek to co najmniej 1000 głosów, a kolejność ustala średnia ocena według stanu na 5 listopada 2026.

8. Morderstwo w Orient Ekspresie (1974)

Królowa gatunku zamyka stawkę. Morderstwo w Orient Ekspresie według powieści Agathy Christie ma na TMDB średnią 7,14 z 1463 głosów i do ósemki weszło o włos. Jest rok 1935. Pociąg utyka w głębokim śniegu, w jednym z wagonów leży trup, a Herkules Poirot (Albert Finney) może podejrzewać tylko współpasażerów. Reżyser Sidney Lumet obsadził w ich rolach gwiazdy, m.in. Lauren Bacall i Ingrid Bergman. Bergman dostała za tę rolę Oscara dla najlepszej aktorki drugoplanowej, jedynego zdobytego przy sześciu nominacjach filmu.

7. Tożsamość (2003)

Dziesięcioro obcych ludzi, opuszczony motel i ulewa, przez którą nikt nie może odjechać. Potem zaczynają ginąć, jeden po drugim. Brzmi znajomo? Scenarzysta Michael Cooney inspirował się według Wikipedii powieścią Christie And Then There Were None, a krytyk Dennis Schwartz zwrócił na to uwagę już w 2003 roku. Tożsamość wyreżyserował James Mangold, grają John Cusack, Ray Liotta oraz Amanda Peet. Średnia 7,18 z 4013 głosów. Zakończenia nie zdradzimy, choć w ostatniej części film skręca daleko od klasycznego kryminału.

6. Żywy czy martwy: Film z serii „Na noże” (2025)

Trzecia sprawa Benoita Blanca rozgrywa się w małomiasteczkowej parafii. Młody ksiądz Jud Duplenticy, grany przez Josha O'Connora, przyjeżdża do charyzmatycznego prałata Wicksa (Josh Brolin). Wkrótce dochodzi do zbrodni, która z pozoru nie mogła się wydarzyć.

Scenariusz i reżyseria filmu Żywy czy martwy to znów Rian Johnson. Blanca po raz trzeci gra Daniel Craig, w obsadzie jest też Glenn Close. W amerykańskich kinach film według Screen Daily grano tylko przez dwa tygodnie od 26 listopada 2025 roku, a 12 grudnia trafił na Netflix. W niespełna rok zebrał 2827 głosów i średnią 7,21.

5. Trop (1985)

Mordercę zwykle poznaje się raz. W 1985 roku przy komedii Trop zależało to od kina, do którego się poszło. Film Jonathana Lynna oparty na grze planszowej Cluedo miał trzy różne zakończenia, a każde kino wyświetlało tylko jedno. Potwierdzają to Wikipedia i serwis JoBlo, który opisywał rocznicowe pokazy z sierpnia 2025 roku, gdzie zakończenia znów się zmieniały. Sześcioro gości przychodzi na kolację do rezydencji pana Boddy’ego, który szantażuje każdego z nich. Gospodarz szybko ginie. Lokaj Wadsworth (Tim Curry) szuka winnego razem z gośćmi, wśród których są Madeline Kahn i Christopher Lloyd. Według Box Office Mojo film zarobił w amerykańskich kinach 14,6 mln dolarów, a na TMDB ma dziś 7,23 z 1785 głosów.

4. Krzyk (1996)

Slasher, który jest jednocześnie uczciwą zagadką. W filmie Krzyk Wes Craven każe widzom do samego finału zgadywać, kto kryje się pod maską. Zabójca naśladuje sceny ze znanych horrorów. Licealistkę Sidney Prescott, której matkę zamordowano rok wcześniej, gra Neve Campbell. Wścibską reporterkę Gale Weathers zagrała Courteney Cox. Scenariusz Kevina Williamsona nosił pierwotnie tytuł Scary Movie, co podają Mental Floss i Wikipedia. Budżet wyniósł 14 mln dolarów, a światowe wpływy według Box Office Mojo 173 mln. Średnia na TMDB: 7,41 z 7325 głosów.

3. Głęboka czerwień (1975)

Brąz dla filmu, którego wielu polskich widzów może nie znać. Głęboka czerwień (Profondo rosso) Daria Argenta to włoskie giallo, krwawa odmiana kryminału. Angielski pianista mieszkający w Rzymie (David Hemmings) jest świadkiem zabójstwa sąsiadki i razem z młodą reporterką, którą gra Daria Nicolodi, szuka mordercy na własną rękę. Muzykę nagrał zespół Goblin, dla którego była to pierwsza współpraca z Argentem (według Far Out Magazine i Wikipedii). Do drugiego miejsca zabrakło niecałych sześciu setnych: 7,70 z 1501 głosów.

2. Nienawistna ósemka (2015)

Western w rankingu kryminałów? Wikipedia zalicza Nienawistną ósemkę do westernowych thrillerów z zagadką, a TMDB przypisuje jej tag whodunit. Fabuła zresztą pasuje. Tuż po wojnie secesyjnej dyliżans z Johnem Ruthem (Kurt Russell) i Daisy Domergue zatrzymuje śnieżyca. Schronienie znajdują u Minnie, ale drzwi otwierają im sami nieznajomi, wśród nich major Marquis Warren grany przez Samuela L. Jacksona. Śnieżyca nie słabnie. Scenariusz napisał i film wyreżyserował Quentin Tarantino. Z trzech nominacji do Oscara wygrała tylko jedna: statuetkę za muzykę oryginalną odebrał Ennio Morricone. Jennifer Jason Leigh i operator Robert Richardson wyszli z pustymi rękami. Na TMDB 7,76 z 14 555 głosów.

1. Na noże (2019)

Słynny autor kryminałów Harlan Thrombey zostaje znaleziony martwy w swojej rezydencji zaraz po 85. urodzinach. Na miejscu zjawia się prywatny detektyw Benoit Blanc i zaczyna wypytywać skłóconą rodzinę oraz służbę. Tak zaczyna się film, który widzowie oceniają w tym zestawieniu najwyżej: średnia 7,84 z 12 906 głosów. Na noże napisał i wyreżyserował Rian Johnson, Blanca gra Daniel Craig, a Martę Cabrerę Ana de Armas. W rodzinie Thrombeyów są też Chris Evans i Jamie Lee Curtis.

Johnson był nominowany do Oscara za scenariusz oryginalny, w 2020 roku wygrał jednak Parasite. Lepiej poszło w kinach. Przy budżecie 40 mln dolarów film zarobił według Box Office Mojo 312,9 mln na całym świecie, niemal osiem razy więcej. Tak narodziła się seria, której trzecia część zajęła w tym rankingu szóste miejsce. Tuż za ósemką została druga sprawa Blanca, Glass Onion: Film z serii „Na noże”. Ma średnią 7,05 z 5930 głosów i do Agathy Christie zabrakło jej niecałych dziewięciu setnych.